english version
dr hab. Agnieszka Herman
Instytut Oceanografii
Uniwersytet Gdański
Al. Piłsudskiego 46, 81-378 Gdynia
Email: oceagah@ug.edu.pl
Tel: +48 (0)58 5236887
Fax: +48 (0)58 5236678
Curriculum Vitae
Follow me on ResearchGate



Semestr zimowy 2016/2017:

Wykład: środa, 15:30-17:05, sala A
Ćwiczenia: wtorek, 09:10-10:45, sala 23
Konsultacje: poniedziałek 12:00-13:00 oraz środa 14:00-15:00, pokój 587

Terminy wykładów: 23.11, 30.11, 7.12, 14.12, 21.12, 4.01, 11.01
Terminy ćwiczeń: 29.11, 6.12, 13.12, 20.12, 3.01, 10.01, 17.01


Wykłady

Wykłady kończą się egzaminem pisemnym w sesji zimowej.
Warunkiem przystąpienia do egzaminu jest uzyskanie pozytywnej oceny z ćwiczeń.
Egzamin składa się z 5 pytań opisowych (2 pkt. każde) oraz z 10 pytań testowych (1 pkt. każde). Warunkiem zdania egzaminu jest uzyskanie co najmniej 10 punktów.

  1. Wstęp. Budowa i skład atmosfery. Promieniowanie. Procesy termiczne w atmosferze.
    • Podstawowe pojęcia. Meteorologia, klimatologia, nauki o atmosferze.
    • Skład atmosfery. Pionowa struktura atmosfery. Zróżnicowanie składu atmosfery na kuli ziemskiej.
    • Promieniowanie słoneczne. Bilans cieplny atmosfery i powierzchni Ziemi. Przemiany energii w atmosferze. Wymiana ciepła między atmosferą a powierzchnią lądów i oceanów.
    • Efekt cieplarniany.
  2. Podstawowe procesy dynamiczne w atmosferze.
    • Ciśnienie atmosferyczne. Zmiany ciśnienia wraz z wysokością.
    • Pozioma zmienność ciśnienia i temperatury. Podstawowe układy baryczne.
    • Ciśnienie a wiatr. Wiatr geostroficzny i wiatr gradientowy. Wiatr termiczny i adwekcja temperatury.
  3. Para wodna w atmosferze. Stabilność pionowa atmosfery.
    • Równowaga pionowa atmosfery suchej. Gradient suchoadiabatyczny. Inwersja temperatury.
    • Para wodna w atmosferze. Przemiany fazowe. Punkt rosy.
    • Wilgotność: definicje i jednostki.
    • Procesy termodynamiczne w wilgotnym powietrzu. Równanie Clausiusa-Clapeyrona.
    • Równowaga pionowa powietrza wilgotnego. Procesy wilgotnoadiabatyczne. Poziom kondensacji.
  4. Chmury i opady. Zjawiska burzowe.
    • Powstawanie chmur. Kondensacja, wzrost kropel wody/kryształków lodu w chmurach.
    • Rodzaje chmur, ich skład oraz struktura. Mgły i zamglenia.
    • Powstawanie i rodzaje opadów.
    • Zjawiska burzowe, rodzaje burz. Elektryczność w atmosferze.
  5. Pogoda w skali globu.
    • Globalna cyrkulacja atmosfery i jej modele.
    • Masy powietrza i fronty. Front polarny. Prądy strumieniowe, jet stream. Planetarne fale Rossby'ego, strefy cyklo- i antycyklogenezy.
    • Średni rozkład oraz sezonowa zmienność wiatrów, ciśnienia i temperatury na powierzchni Ziemi. Cyrkulacja pasatowa. Dryf wiatrów zachodnich. Cyrkulacja polarna.
    • Oscylacja Północnoatlantycka (NAO). Zjawisko el Niño, wskaźnik ENSO (El Niño–Southern Oscillation).
  6. Pogoda strefy umiarkowanej.
    • Powstawanie, ewolucja i budowa układów niskiego ciśnienia strefy umiarkowanej. Rola frontu polarnego w cyklogenezie.
    • Typowy przebieg pogody w układach niskiego ciśnienia.
    • Pogoda w obrębie układów wysokiego ciśnienia.
    • Rodzaje frontów. Dynamika stref frontalnych. Okluzja. Zachmurzenie i opady w strefach wyżów i niżów.
  7. Pogoda strefy międzyzwrotnikowej.
    • Powstawanie, ewolucja i budowa układów niskiego ciśnienia strefy międzyzwrotnikowej.
    • Fale wschodnie, zmącenia tropikalne. Cyklony tropikalne.
    • Strefy występowania huraganów na Ziemi. Ocean jako źródło energii dla huraganów. Modele trójwymiarowej struktury huraganów.
    • Huragany na zdjęciach satelitarnych i mapach synoptycznych.
    • Rola huraganów w mieszaniu i oceanicznym transporcie ciepła. Huragany a klimat.

Ćwiczenia

Do uzyskania zaliczenia niezbędne jest uzyskanie w ciągu semestru co najmniej 50 punktów. Maksymalna możliwa ilość punktów wynosi 100.
Punktacja jest następująca: zadanie domowe: 30 punktów, kolokwium 1: 35 punktów, kolokwium 2: 35 punktów.
Uwaga: Z zadania domowego należy się rozliczyć w ustalonym na zajęciach terminie. Za spóźnienia naliczane są kary: minus 5 punktów za każdy rozpoczęty tydzień spóźnienia.
Nie ma możliwości poprawiania raz oddanego zadania domowego.
W celu zaliczenia zadania domowego należy przesłać pojedynczy plik PDF zawierający raport (wyniki + opis) na adres email podany w nagłówku tej strony, umieszczając w tytule tekst "Podstawy Meteorologii zadanie domowe". W nazwie pliku należy umieścić tylko swoje nazwisko (np. Kowalski.pdf). Pliki w innym formacie nie będą akceptowane. Nie należy również przesyłać innych materiałów, arkuszy Excela z obliczeniami, oddzielnych rysunków itp.

  1. Wstęp. Promieniowanie w atmosferze. Mapy synoptyczne (cz.1).
    • Bilans radiacyjny Ziemi – rola atmosfery i chmur w powstawaniu efektu cieplarnianego.
    • Równanie stanu dla gazu doskonałego. Równanie statyki. Formuły barometryczne, sprowadzanie ciśnienia do poziomu morza.
    • Mapy synoptyczne, część I: mapy powierzchniowe.
    • materiały z ćwiczeń w PDF
  2. Mapy synoptyczne (cz.2).
    • Geopotencjał. Metr geopotencjalny. Wysokość dynamiczna.
    • Powierzchnie izobaryczne.
    • Mapy synoptyczne górne.
    • Gradient ciśnienia, gradient potencjału; grubość warstw jako miara średniej temperatury powietrza.
    • Związek między przetrzennymi zmianami temperatury i ciśnienia.
    • materiały z ćwiczeń w PDF
  3. Procesy dynamiczne na mapach synoptycznych.
    • Wyznaczanie gradientu ciśnienia/wysokości dynamicznej oraz kierunku i prędkości wiatru z map synoptycznych.
    • materiały z ćwiczeń w PDF
  4. Wiatr termiczny. Adwekcja temperatury.
  5. Wilgotność i stabilność pionowa atmosfery (cz.1).
    • Miary wilgotności. Poziom konwekcji i kondensacji.
    • Pionowa zmienność temperatury i wilgotności w atmosferze.
    • materiały z ćwiczeń w PDF
  6. Wilgotność i stabilność pionowa atmosfery (cz.2).
  7. Kolokwium 2

Literatura

Skrypt do ćwiczeń:
Główne podręczniki:
Klasyka:
Dla tych, którym równania nie straszne:
Dla wilków morskich:
Dla poliglotów:
Do poduszki:
Tak, że prościej się już nie da:

Linki

Instytuty i organizacje meteorologiczne:
Źródła danych meteorologicznych:
Prognozy pogody:
Inne: